GAN NHIỄM MỠ VÀ VIÊM GAN B
Nhiều người cho rằng gan nhiễm mỡ chỉ gặp ở người béo phì, còn viêm gan B chỉ do virus nên không liên quan đến nhau. Tuy nhiên, trên thực tế, một người hoàn toàn có thể mắc đồng thời viêm gan B mạn và gan nhiễm mỡ.
Khi hai bệnh lý này cùng tồn tại, gan phải chịu tác động của cả virus và rối loạn chuyển hóa, làm tăng nguy cơ tổn thương gan lâu dài nếu không được theo dõi và điều trị đúng.
Gan nhiễm mỡ là gì?
Gan nhiễm mỡ là tình trạng mỡ tích tụ quá nhiều trong tế bào gan (trên 5% trọng lượng gan).
Đây là một trong những bệnh lý gan phổ biến nhất hiện nay và đang có xu hướng gia tăng do lối sống hiện đại.
Các yếu tố nguy cơ thường gặp
- Thừa cân, béo phì.
- Đái tháo đường.
- Rối loạn mỡ máu.
- Tăng huyết áp.
- Ít vận động.
- Chế độ ăn nhiều đường, nhiều chất béo.
- Uống nhiều rượu bia.
Viêm gan B mạn là gì?
Viêm gan B mạn là tình trạng virus viêm gan B tồn tại trong cơ thể trên 6 tháng, gây viêm gan kéo dài.
Nhiều bệnh nhân không có triệu chứng trong nhiều năm nhưng bệnh vẫn có thể tiến triển thành:
- Xơ gan.
- Suy gan.
- Ung thư gan.
Do đó, việc theo dõi định kỳ là rất quan trọng.
Gan nhiễm mỡ có ảnh hưởng đến người mắc viêm gan B không?
Câu trả lời là Có.
Gan nhiễm mỡ có thể:
- Làm tăng tình trạng viêm trong gan.
- Gây xơ hóa gan nhanh hơn ở một số bệnh nhân.
- Làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đái tháo đường.
- Có thể làm men gan tăng kéo dài, gây khó khăn trong việc đánh giá nguyên nhân tổn thương gan.
Một số nghiên cứu cho thấy gan nhiễm mỡ còn có thể làm tăng nguy cơ tiến triển thành xơ gan và ung thư gan ở một số bệnh nhân viêm gan B, đặc biệt khi kèm hội chứng chuyển hóa.
Dấu hiệu nhận biết
Phần lớn bệnh nhân không có triệu chứng rõ ràng.
Một số trường hợp có thể gặp:
- Mệt mỏi.
- Cảm giác nặng hoặc tức nhẹ vùng hạ sườn phải.
- Chán ăn.
- Men gan tăng khi khám sức khỏe.
Chính vì diễn tiến âm thầm nên nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi khám định kỳ.
Cần làm những xét nghiệm gì?
Đối với người mắc viêm gan B mạn, bác sĩ có thể chỉ định:
- Men gan (AST, ALT).
- Chức năng gan.
- HBV DNA.
- HBeAg/Anti-HBe (khi cần).
- Alpha-fetoprotein (AFP) theo chỉ định.
- Siêu âm gan.
- Đo độ đàn hồi gan (FibroScan® hoặc phương pháp tương đương) để đánh giá xơ hóa và mức độ gan nhiễm mỡ.
- Mỡ máu.
- Đường huyết hoặc HbA1c.
- Đánh giá cân nặng, BMI và vòng eo.
Việc theo dõi định kỳ giúp phát hiện sớm xơ gan và ung thư gan.
Điều trị như thế nào?
Hiện nay không có thuốc đặc hiệu điều trị gan nhiễm mỡ không do rượu, điều trị chủ yếu là thay đổi lối sống và kiểm soát các bệnh lý chuyển hóa.
1. Kiểm soát cân nặng
Giảm khoảng 7–10% cân nặng ở người thừa cân có thể giúp giảm mỡ gan, cải thiện viêm gan và xơ hóa.
2. Chế độ ăn hợp lý
- Hạn chế nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo.
- Giảm thực phẩm nhiều đường tinh luyện.
- Hạn chế thức ăn chiên rán.
- Tăng rau xanh, trái cây vừa phải.
- Ưu tiên cá, thịt nạc, ngũ cốc nguyên hạt.
3. Tập luyện
Ít nhất:
- 150–300 phút/tuần vận động mức trung bình hoặc
- 75–150 phút/tuần vận động cường độ mạnh.
4. Kiểm soát bệnh nền
Điều trị tốt:
- Đái tháo đường.
- Tăng huyết áp.
- Rối loạn lipid máu.
5. Điều trị viêm gan B theo chỉ định
Nếu có chỉ định, người bệnh cần dùng thuốc kháng virus đều đặn và không tự ý ngưng thuốc, ngay cả khi men gan đã trở về bình thường.
Người bệnh cần tái khám khi nào?
Người mắc viêm gan B mạn nên tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ.
Thông thường cần:
- Kiểm tra men gan và chức năng gan định kỳ.
- Theo dõi tải lượng virus khi có chỉ định.
- Siêu âm gan và tầm soát ung thư gan định kỳ theo từng nhóm nguy cơ.
- Đánh giá gan nhiễm mỡ và mức độ xơ hóa khi cần.
Gan nhiễm mỡ trên nền viêm gan B mạn là tình trạng không hiếm gặp và cần được theo dõi toàn diện. Kiểm soát tốt cân nặng, chế độ ăn, luyện tập, điều trị viêm gan B đúng chỉ định và tái khám định kỳ sẽ giúp giảm nguy cơ xơ gan, ung thư gan và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Khuyến cáo: Nếu bạn đang mắc viêm gan B mạn hoặc có các yếu tố nguy cơ như thừa cân, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hãy đến Bệnh viện Đa khoa Trung Mỹ Tây để khám, đánh giá gan nhiễm mỡ và xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp.
