- Bệnh viêm gan B là bệnh gì?
Bệnh viêm gan B (viêm gan vi rút B) là bệnh truyền nhiễm gây tổn thương gan do vi rút viêm gan B (HBV) gây ra.
Bệnh có các thể như viêm gan tối cấp, viêm gan cấp, viêm gan mạn, có thể tiến triển thành xơ gan va ung thư gan.
- Làm sao để biết bị viêm gan B?
Đa số bệnh nhân viêm gan B không có biểu hiện triệu chứng.
Triệu chứng thường xuất hiện ở viêm gan cấp/ tối cấp như vàng mắt, vàng da, sốt… hoặc triệu chứng của giai đoạn tiến triển (xơ gan, ung thư gan)
Vì thế, để phát hiện sớm nên làm xét nghiệm tầm soát khi đang khỏe mạnh, nhằm để tiêm ngừa (nếu chưa nhiễm) và theo dõi điều trị (nếu nhiễm). Tầm soát viêm gan B còn có vai trò phòng ngừa lây nhiễm cho người thân (vợ/ chồng, sinh con…)
- Viêm gan B được điều trị như thế nào?
Không phải trường hợp nào nhiễm vi rút viêm gan B cũng cần điều trị. Tiêu chuẩn điều trị được đưa ra dựa vào tình trạng tổn thương gan do vi rút gây ra. Vi rút đang hoạt động hay không, kèm các yếu tố đi kèm.
Điều trị viêm gan B còn xem xét các yếu tố đi kèm như:
- Xơ gan
- Mang thai (phòng ngừa lây nhiễm từ mẹ sang con)
- Tuổi (trên 30 tuổi có nguy cơ cao hơn)
- Tiền sử gia đình ung thư gan/ Xơ gan
- Đang sử dụng thuốc làm suy giảm miễn dịch (ví dụ thuốc điều trị ung thư)
- Mắc bệnh truyền nhiễm mạn tính khác ( Viêm gan C, HIV…)
- Vi rút HBV gây bệnh ngoài gan
Cần làm những xét nghiệm kiểm tra men gan, siêu âm gan, các xét nghiệm kiểm tra virút như đo tải lượng (định lượng) vi rút… kết hợp các yếu tố đi kèm trên để đưa ra quyết định điều trị trên từng bệnh nhân khác nhau.
- Khi xét nghiệm phát hiện nhiễm vi rút viêm gan B, phải làm sao?
Đến khám tại cơ sở y tế để khám và xem xét, có cần điều trị chưa (đủ tiêu chuẩn điều trị chưa).
Trường hợp chưa đủ tiêu chuẩn điều trị, cần theo dõi tình trạng gan mỗi 3 tháng và định lượng vi rút HBV mỗi 6 tháng hoặc theo hướng dẫn khác nếu có. Thông báo cho bác sĩ tình trạng mang thai (nếu có), các bệnh lý đang mắc, thuốc điều trị (nếu có).
Nếu điều trị, phải tuân thủ điều trị, uống đúng và đủ liều. Làm các xét nghiệm định kì, như gan, thận, siêu âm, định lượng vi rút theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Bệnh viêm gan B có điều trị hết không?
Điều trị viêm gan B là sử dụng thuốc để làm giảm số lượng vi rút xuống dưới ngưỡng phát hiện (định lượng không thấy virút) mục đích kiểm soát sự tấn công của vi rút lên gan, nhằm giảm thấp nhất nguy cơ tiến triển xơ gan, ung thư gan. Có thể bùng phát nặng hơn nếu tự ý ngưng thuốc. Vì vậy điều trị viêm gan B có thể là 1 quá trình lâu dài (có thể suốt đời) cho đến khi xét nghiệm âm tính và xuất hiện kháng thể.
Nếu đủ tiêu chuẩn ngưng thuốc, phải điều trị tiếp tục ít nhất 1 năm. Trong lúc ngưng thuốc phải thường xuyên kiểm tra định kỳ theo hướng dẫn vì vi rút có thể hoạt động lại gây bùng phát vi rút và các tiến triển xấu như xơ gan, ung thư gan.
Trường hợp xơ gan, ung thư gan và có cơ địa suy giảm miễn dịch, sử dụng thuốc ức chế miễn dịch… thì không có chỉ định ngưng thuốc.
- Khi mang thai thì có điều trị như thế nào? Có cho con bú được không?
Phụ nữ mang thai chưa có chỉ định uống thuốc: theo dõi men gan/ định lượng vi rút định kì. Vào tuần 24 thai kì (3 tháng cuối) nếu tải lượng virút cao (> 106 copies/mL) có chỉ định uống thuốc phòng lây nhiễm tự mẹ sang con. Mẹ sẽ uống tiếp tục 3 tháng sau sinh và kiểm tra kĩ trước khi ngưng thuốc. Sau khi ngưng phải theo dõi thường xuyên theo hướng dẫn của bác sĩ.
Nếu đang điều trị viêm gan B, hoặc xác định đủ tiêu chuẩn điều trị lúc có thai thì tiếp tục điều trị. Thuốc Tenofovir 300mg (TDF 300) là thuốc duy nhất chỉ định trên phụ nữ mang thai. Nếu đang điều trị thuốc khác thì chuyển sang TDF 300.
Trẻ em có mẹ nhiễm HBV sẽ đươc tiêm kháng thể sớm khi được sinh ra (trong vòng 12h, không quá 24h) và được tiêm vắc xin phòng ngừa viêm gan B.
Mẹ nhiễm HBV có thể cho con bú vì gần như không lây nhiễm (trẻ được tiêm kháng thể và mẹ được điều trị dự phòng), trừ trường hợp bé và mẹ có vết thương chảy máu tại vị trí bú.
- Trẻ em bị nhiễm viêm gan B ?
Không điều trị trẻ dưới 12 tháng tuổi
Trẻ có mẹ nhiễm HBV được xét nghiệm HBV từ 12 tháng tuổi để theo dõi
Điều trị viêm gan B trên trẻ em cần xem xét cẩn thận. Cần loại trừ viêm gan (tăng men gan) do nguyên nhân khác. Đánh giá xét nghiệm đầy đủ, cẩn thận.
- Có nên uống thêm thuốc hỗ trợ gan không? Có thể điều trị bằng thuốc nam không?
Các thuốc hỗ trợ gan, cũng như các thuốc nam có tác dụng rất ít trong điều trị viêm gan B. Chỉ xem xét kết hợp trong trường hợp men gan cao. Khi men gan trở về bình thường thì việc phối hợp không cần thiết.
Tài liệu tham khảo:
HƯỚNG DẪN Chẩn đoán và điều trị bệnh viêm gan vi rút B (Ban hành kèm theo Quyết định số: 3310/QĐ-BYT ngày 29 tháng 07 năm 2019 của Bộ trưởng Bộ Y tế)
