Nhiễm trùng đường hô hấp (cúm và viêm phổi…) là một trong các yếu tố nguy cơ gây đợt cấp BPTNMT. Việc tiêm phòng vắc xin có thể làm giảm các đợt cấp nặng và giảm tỷ lệ tử vong.
1. Theo GOLD 2025 (Sáng kiến toàn cầu về BPTNMT năm 2025), người mắc BPTNMT nên tiêm tất cả các loại vắc xin được khuyến cáo theo hướng dẫn của địa phương sở tại. Khuyến cáo tiêm chủng cho bệnh nhân BPTNMT được cập nhật theo hướng dẫn hiện hành của CDC Hoa Kỳ với 6 loại vắc xin như sau:
– Tiêm vắc xin ngừa cúm hàng năm (bằng chứng B);
– Tiêm vắc xin ngừa SARS-Cov-2 (bằng chứng B);
– Một liều vắc xin phế cầu cộng hợp 21 giá (PCV21) hoặc một liều PCV20 (bằng chứng B). Tiêm phế cầu đã được chứng minh là làm giảm tỷ lệ mắc bệnh viêm phổi mắc phải cộng đồng và giảm đợt cấp ở bệnh nhân BPTNMT (bằng chứng B).
– Tiêm vắc xin ngừa virus hợp bào hô hấp (RSV) cho những người từ 60 tuổi trở lên và/ hoặc mắc bệnh tim hoặc phổi mạn tính (bằng chứng A).
– Tiêm vắc xin Tdap (dTap/dTPa) để bảo vệ chống lại bệnh ho gà cho bệnh nhân BPTNMT chưa được tiêm vắc xin khi còn là thanh thiếu niên (bằng chứng B).
– Tiêm vắc xin zona để bảo vệ chống lại bệnh zona cho bệnh nhân BPTNMT từ 50 tuổi trở lên (bằng chứng B).
2. Ở Việt Nam, trong “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính” phát hành ngày 04 tháng 7 năm 2023, Bộ Y tế cũng khuyến cáo:
– Tiêm phòng vắc xin cúm vào đầu mùa thu và tiêm nhắc lại hàng năm cho các đối tượng mắc BPTNMT.
– Tiêm phòng vắc xin phế cầu mỗi 5 năm 1 lần và được khuyến cáo ở bệnh nhân mắc BPTNMT giai đoạn ổn định.
– WHO và CDC khuyến cáo tiêm phòng vắc xin SARS-Cov-2 (COVID-19) cho bệnh nhân BPTNMT (chứng cứ B). Ngoài ra, ở nhóm bệnh nhân không dung nạp vắc xin, mắc nhiều bệnh mạn tính (như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính) hoặc suy giảm miễn dịch có thể được dự phòng trước phơi nhiễm COVID-19 bằng kháng thể đơn dòng.
– Bệnh nhân BPTNMT chưa tiêm vắc xin Tdap (bạch hầu – uốn ván – ho gà) lần nào thì tiêm phòng 1 mũi và nhắc lại sau mỗi 10 năm, còn với bệnh nhân đã tiêm vắc xin Tdap sẽ tiêm liều nhắc lại sau 10 năm tính từ liều đã tiêm.
Tài liệu tham khảo:
1. Global Strategy for prevention, diagnosis and management of COPD: 2025 report.
2. Bộ Y tế, “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính”, ngày 04 tháng 7 năm 2023.
